APROLEP: melkveehouderij een stem geven

Vergadering APROLEP

Vandaag is een vergadering van APROLEP. Je kunt nu lid worden, het kost 50 euro.
APROLEP is opgericht “pelo futuro do leite português!” Om een gezonde en diverse melkveesector in Portugal te behouden. Niet alleen grote moderne bedrijven in het zuiden, maar óók kleinere gezinsbedrijven in het zuiden en noorden.

Om een diverse melkveesector te laten floreren is een goede orientatie naar de markt, en naar de ketenpartners (verwerking, supermarkten) nodig. APROLEP is een gezamelijke antenne voor het opvangen van signalen uit de markt en keten.

Maar wellicht is ook aanvullend beleid uit Brussel nodig. Niet zozeer voor subsidies, maar voor verstandig marktbeheer. En om dat voorelkaar te krijgen is het erg belangrijk dat de stem van boeren gehoord wordt, in Lissabon. APROLEP is een gezamelijke stem van melkveehouders naar markt, consument, politiek en beleid.

Stand van zaken melkbeleid Brussel

Op het Brusselse congres 26 maart georganiseerd door de High Level Group on Milk werd de noodzaak van aanvullend beleid trouwens ook duidelijk. Daar werden als instrumenten voor marktbeheer genoemd:
transparantie, herkomst etikettering, interventie, eventueel een termijnmarkt voor melk, en algemene regels voor contracten tussen melkveehouders en verwerkers. Belangrijk punt is dat melkveehouders vooraf moeten kunnen weten wat de melkprijs is, en niet pas later.

In het algemeen kun je zeggen: Marktsignalen moeten sneller doordringen op het boerenerf. Maar andersom geldt het ook: boeren moeten zelf meer meepraten.

Volgens het verslag van het congres van de High Level Group on Milk:
De toenemende schommelingen van de melkprijs moeten niet goeddeels op de melkveehouders te worden afgewenteld. Alle schakels in de keten behoren een deel van die verantwoordelijkheid te nemen. Daarom moet de positie van producenten in de EU-mededingingswetgeving worden versterkt.

Kortom, we moeten als boeren onderling meer afspreken over aanbod afstemmen op vraag. Dat vraagt om sterke producentenverbanden. APROLEP is investeren in strategische relaties voor de toekomst.

Opvallend: blijft de subsidie gewoon bestaan?

Dacian Ciolos, de EU landbouwcommissaris, was duidelijk: quotum verdwijnt. Maar opvallend was dat een duidelijke meerderheid van EU-lidstaten voorstander is van behoud van een vaste premie om inkomensstabiliteit aan melkveehouders te bieden. Zo bleek uit de presentatie die Jean-Luc Demarty (Directeur van DG Landbouw) in Brussel hield.

Kortom er is nogal wat in beweging. APROLEP is gezamelijk informatie verzamelen en delen.

Structuur APROLEP

Dit is de structuur die APROLEP koos om alle melkveehouders van Portugal te representeren: Alle leden tezamen vormen de Assembleia. 5 zones in het land hebben melkveehouders die fungeren als zg. ‘voortrekkers’ die samen de concelho nacional vormen. Daarin kunnen ook representanten van het maatschappelijk middenveld bij uitgenodigd worden. Uit de concelho nacional wordt iedere 4 jaar een 5 koppig dagelijks bestuur gekozen. Om plucheplakken te voorkomen kan een president maximaal 2 termijnen president blijven. Een conselho fiscal controleert het bestuur wat betreft financiën. Alle functies zijn op basis van vrijwilligheid, fondsen zijn gelimiteerd. Alle leden zijn in principe melkveehouder (bedrijfsleiders / medewerkers welkom, net als bij de sector betrokken leveranciers).

Meer informatie over APROLEP:

• Inhoud van de presentatie die vandaag gegeven werd: reuniao aprolep 7 april APROLEP: geschiedenis, activiteiten, doelen
• Informatie bulletin APROLEP: folheta aprolep

De oplossing in de melkcrisis?

Een bericht van Dinant van Kooten:
“Wij zijn benaderd door deze man ik weet niet of het wat is.
maar met niks doen komen wij ook niet verder.”

Produktie beperking plan van Arend Otten

Milk Marketing Plan

Arend Otten, agrarisch makelaar gespecialiseerd in Canada te Hoogeveen. Hieronder een interview met Otten. (interview door Co Scholten, Nieuwsgrazer)

De achtergrond van dit plan
Vanaf 1983 begeleid ik boeren bij emigratie naar Canada. Hierbij kwam ik in Canada in aanraking met de Milk Marketing Board en het Canadese quotumsysteem. De Milk Marketing Board stelt, in tegenstelling tot Europa, de uit te betalen melkprijs vast op basis van een kostprijsindex. Dit Canadese systeem bestaat daar al sinds de jaren ’50 en word in stand gehouden dankzij WTO en GATT. Canada voldoet namelijk aan de voorwaarde dat men zelfvoorzienend produceert en dat er daarnaast niet meer dan 5 % van deze hoeveelheid wordt geëxporteerd. Als aan deze voorwaarden wordt voldaan kun je als EU een importbeperking instellen en handhaven.

Als de Europese melkveehouders dit willen kan dit in Europa ook! Het is echter alleen mogelijk als we voldoen aan de eisen van WTO en GATT. Om deze gezonde marktsituatie te bereiken zal de jaarlijkse productie voorlopig moeten inkrimpen met 20%.

U en ik
Om dit te realiseren moet u als melkproducent volmachten en akkoordverklaringen tekenen. Ik op mijn beurt kan door deze volmachten en akkoordverklaringen zorgen dat ik marktmonopolist word. Dit kan ik zijn omdat ik alleen ben en dus geen kartel vorm met anderen. Als monopolist zal ik worden gecontroleerd door de overheid en zal de winst die ik zal maken door de overheid worden gedicteerd.

Resultaat
Stabiele melkprijzen voor producent en consument, gebaseerd op de kostprijs.

HET GEZONDE EUROMELK-RENDEMENT: ELKE KILO MELK VOOR 53 EUROCENT !
Milk Marketing Plan
****
Kan dit een oplossing zijn voor de huidige impasse?

A luta dos produtores de leite em Portugal

Reunião com CNL - diálogo: lado esquerdo o CNL, lado direita produtores

Ontém fui a uma reunião de produtores de leite com CNL; Comité Nacional de Leite. O CNL é um orgão ‘neutral’ que tem que ver com a Federação Internacional de Leite (IDF/FIL).

O CNL disse no convite:

“face à difícil situação com que o sector se confronta entendemos ser urgente promover um amplo debate com produtores de reconhecida relevância, organizando para o efeito alguns encontros nas pricipais regiões produtoras do país. (…) …decidimos convidar um conjunto de produtores do sul de Portugal para connosco analisarem a actual conjuntura, com vista á proposta de medidas que de algum modo possam atenuar of efeitos da “crise”.

Estavam uns 15 produtores, muitos deles sócios da Bovisul. O CNL deu espaço para todos falarmos e dar a nossa perspectiva dos problemas. O CNL ainda vai falar com produtores em outras regiôes do país.

Estes eram entre os problemas mencionados pelos produtores:

• O presente baixo preço do leite em combinação com custos altos de produção, faz perder dinheiro aos produtores; a situação não pode durar muito mais ou vão acabar muitos produtores.
• Os produtores são políticamente mal-representados porque o ministro de agricultura, e a CAP não funcionen como podiam funcionar.
• Os compradores de leite são pocos, o poder do Lactogal é grande.
• Dentro das associações de produtores como a FENALAC estão as mesmas pessoas que estão dentro da ANIL (associação da indústria) . São também as pessoas que mandam na indústria; as associações não representam os interéses dos produtores.
• Algumas pessoas estão em certas posições altas já desde décadas: são corumpidas.
• A Grande Distribuição (os hipermercados e supermercados) está numa luta com Lactogal e por esta razão gosta de comprar e vender leite barato de fora. Assim é que agora está disponivel leite a 39 centimos, preço com qual o leite nacional não pode concorrer. A luta é entre Distribuição e Indústria, mas os que perdem e os que vão cair são os produtores, especialmente os que não fazem parte da Lactogal.

No vídeo vê se Sr Antonio Barão, Produtor de Leite em Benavente, a explicar alguns destes problemas (clique no imagem para ver o video)

(clique no imagem para ver o video)

Europese landbouw ziek?: Discussie op Twitter over landbouw

Op Twitter (zie vorige post) kun je dus ook zomaar leuke discussies met onbekenden aangaan. Wout (aVacaVoadora op Twitter) vond het een goede gelegenheid om een politicus uit te leggen dat het kort door de bocht is de Europese landbouw ‘ziek’ te noemen.
Lees hier, van beneden naar boven, de discussie.

Lees hier een fragment uit het artikel in Finanicieel Dagblad waar Niels naar verwijst.

De Europese landbouw is ziek, maar de Europese Commissie beperkt zich bij haar gezondheidscontrole tot het plakken van pleisters. Een duurzame landbouw vereist verdergaande hervormingen, vinden Kathalijne Buitenweg en Niels van den Berge, beleidsmedewerker GroenLinks in het Europees Parlement. Afgelopen dinsdag presenteerde eurocommissaris Fischer Boel haar wijzigingsvoorstellen voor het Europese landbouwbeleid, de zogenaamde gezondheidscontrole. Hervorming is hard nodig, want de landbouw is ziek. Subsidies worden toegekend op basis van productieniveaus uit het verleden. Een graanboer die jaren geleden in het oude subsidiestelsel, meer produceerde dan zijn buurman, wordt daar nu nog steeds voor beloond met meer inkomenssteun.

En hier de meer uitgebreide reactie van Wout:

Beste Niels,

Zoals beloofd hier een reactie op het artikel dat je me toestuurde via twitter. Ik deel grotendeels jullie kritiek op het subsidiestelsel. De subsidies zijn bedoeld als warme overgang van productie gestuurd werken naar vraag gestuurd produceren zodat de boer de tijd krijgt om over te schakelen naar producten waar de markt om vraagt. Goed bedoeld maar de omschakelings periode is mijns inziens te lang en de subsidies te ruimhartig. Verder deel ik jullie punt van oneerlijkheid naar de buurman. Wij hebben er ook last van gehad bij de aankoop van onze boerderij 5 jaar geleden hier in Portugal. Het melkquotum in Portugal werd nooit volgemolken en had dus eigenlijk geen waarde. Maar doordat de subsidie aan het melkquotum gekoppeld werd kreeg het opeens waarde en hebben we bij de aankoop van het bedrijf als het ware de subsidie tot 2013 vooruit moeten betalen aan de vertrekkende partij. Want het quotum was precies zoveel waard als de bij elkaar opgetelde subsidie. Zo is de subsidie onbedoeld een hele warme afvloeingsregeling geworden voor de stoppende boer en een hele koude start voor de beginnende boer.

Maar goed tot zo ver zijn we het eens waar de pijn zit is jullie idee dat de landbouw ziek is en de argumenten die daarbij aandragen worden. Zoals reeds getwitterd is de landbouw in de EU heel divers. Van kneuterig (veel mensen vinden dat een boer zo moet leven maar wensen voor zichzelf een ander leven) tot mega, intensief en extensief, high tec en low tec, internationaal georienteerd of juist heel regionaal, bulk of zelfverwerkers maar ook biologisch en ecologisch. Kortom de landbouw in de EU is van alle markten thuis en niet over een kam te scheren of als geheel als ziek te kwalificeren. Groen Links mag natuurlijk bepaalde verschijningen van de europeese landbouw ziek vinden en daartegen in verweer komen maar generaliseren en overdrijven is niet verstandig en ondermijnt de geloofwaardigheid. Maak bv maar eens hard dat voor de productie van 1 kilo biefstuk 16.000 liter water nodig is. Als het voor sommige productie methoden al waar is dan is het zeker geen gemeengoed. Veel vleesvee wordt extensief gehouden daarbij komt 16 liter water per kilo biefstuk dichter in de buurt en onvermeld in het artikel maar wel belangerijk is dat er heel veel gebieden in de EU zijn waar zonder irrigatie landbouw plaatsvind. Die landbouw legt niet of nauwelijks druk op de watervoorziening voor andere doeleinden in die gebieden.

Verder verbaasd het me dat Groen Links denkt dat de honger in de wereld verminderd kan worden door minder vlees te eten. Alsof er nu minder honger is nu de hype van biodiesel alweer over is en de graanprijzen volledig ingestort zijn. Door de grotere vraag naar granen vorig jaar steeg de prijs en als gevolg daarvan nam de productie juist enorm toe. Nu gebeurt het omgekeerde; door de verminderde vraag daalt de prijs en zal de productie lager zijn dit jaar. Mensen met honger doen om allerlei redenen (geen geld, oorlog, etc) niet mee aan de markt van vraag en aanbod.

Om kort te gaan Niels ik deel jullie mening dat het subsidiebeleid op de schop moet, minder en gerichter, maar het chargeren en de negatieve insteek van het stuk is ergerlijk. Waarom de landbouw als geheel ziek noemen, waarom bestrijdingsmiddelen gif noemen waarom vleesconsumptie koppelen aan dierenleed. Wees genuanceerd en wees eerlijk tegen de mensen. Laat mensen zelf hun keuzes maken dan komen we vanzelf te weten welke vormen van landbouw toekomstbestendig zijn en aan welke geen behoefte is.

Succes,

Wout Kranenburg.

Kracht van Koeien

Als het aan de koe lag…. dan had ze altijd dezelfde gezellige kudde om zich heen, veel ruimte en een lekker bed.
Als het aan de boer lag…. dan verdiende hij een boterham die past bij zijn inzet, investering en risico.
Als het aan de burger lag…. dan liepen er blije koeien in een groene wei.
Als het aan het milieu lag… dan was er geen enkele milieudruk van melkveehouderij…

Deze wensen lijken soms wel onverenigbaar. Kracht van Koeien heeft het uitgezocht en komt met een aantal scenarios. Vandaag gepresenteerd.

Het project Kracht van Koeien presenteert vier ontwerpen voor een duurzame melkveehouderij die laten zien dat in de melkveehouderij dierenwelzijn, diergezondheid, milieu en economie met elkaar te verenigen zijn. De ontwerpen laten zien hoe dit gerealiseerd zou kunnen worden; ze dienen als inspirerende wegwijzer op weg naar een duurzame veehouderij.

Kijk eens rond. Hier het programma van eisen van de 4 verschillende perspectieven hierboven.

Hier de uitgangspunten die daaruit komen.

En vandaar uit kun je rondkijken bij de ontwerpen voor echte bedrijven.

Het meest interessant voor Portugal lijkt de Meent XL. Milieu en welzijn naar hoogste eisen en economisch niet duurder, zeggen ze.

(de Kracht van Koeien is van ASG; WUR. wageningen)

Jonge boeren: bedje gespreid?

Fischer Boel, Euro commissaris voor landbouw, blogt over jonge boeren:

“Starting up a farm business from scratch is extremely difficult and even for those who take over the family farm; the current business climate is quite a minefield to operate in.”

We boeren dus in een mijnenveld… En ze gaat verder (mijn vertaling):

“weinigen betwisten dat jonge boeren de toekomst van de Europese voedsel produktie zijn en het is belangrijk dat we kijken naar wat zij nodig hebben. We moeten zorgen voor een stabiel politiek klimaat. Jonge (en oudere) boeren moeten hun investeringen kunnen plannen, daarvoor is voorspelbaarheid nodig. Nu de prijzen net zo veranderlijk zijn als het weer, is dit belangrijker dan ooit.

Éen van de concrete maatregelen die we hebben genomen is de startsubsidie voor jonge boeren in de Health Check te verhogen van 55.000 naar 70.000 EUR. De ‘zachte landing’ met uitfaseren van melk quotering is een andere maatregel die jonge melkveehouders helpt; ze hoeven niet langer  extra kosten te maken om te starten of te groeien.”

Is het waar wat ze beweert? Wordt het makkelijker voor jonge boeren aan de gang te komen straks?

Vreemde wereld

Het is een vreemde wereld. We hebben een nieuwe voermengwagen gekocht.
Er zit een vernuftige weeginstallatie op, die de verschillende mengrecepten omzet in stap-voor-stap laadinstructies voor de tractorista; zoveel kilo mais, zoveel kilo krachtvoer… Ook kunnen de gegevens van de gewogen hoeveelheden en de uitgereden hoeveelheden achteraf uitgelezen worden.

Het is dus bedoeld om het voeren eenvoudiger en minder gevoelig voor fouten te maken. Maar zoals vaak is het in het begin vooral ingewikkelder. Om de software werkend te krijgen kostte moeite, dus de helpdesk gebeld. De software is amerikaans, de europese agent zit in Nederland, en de helpdesk dus ook.

En hier begint het: een Engels sprekende persoon neemt op, het blijkt een Portugees te zijn.  Hij instrueert Wout een programmaatje te downloaden. Na installatie van dat programmaatje kan de Portugees opeens vanaf zíjn computer in onze computer kijken en werken. Dat komt nog handig uit, want onze Windows versie is Portugeestalig. Hij laat de muis over het scherm bewegen en manipuleert de software voor de weeginrichting. Omdat het toch weer wat langer duurt dan verwacht, wordt de telefoon erbij neergelegd. De Portugees typt iets op het scherm als hij wil communiceren, daarna kan Wout in hetzelfde schermpje een antwoord typen.

Dus hier zie je een nederlandse boer in Portugal die zit te kijken hoe een Portugees vanuit Nederland zijn computer manipuleert. Bedoeld om een amerikaans programma werkend te krijgen op een hollandse voermengwagen die in Spanje is gekocht en gebruikt gaat worden door een Braziliaanse werknemer.

Wout moet lachen omdat  het allerlei gedachten oproept: “Zou de Portugees even tussendoor via onze computer gaan Internetten? Gaat hij data uit het management programma koppelen? Zit hij wel echt in Nederland? Ik kan dus ook net zo goed in Nederland dit gaan zitten doen straks.”

Het toont heel mooi de (on)mogelijkheden voor het op afstand managen van een bedrijf. Hoe technisch steeds meer kan, maar praktisch toch altijd nét niet werkt.

Zonneschuur

In Frankrijk zijn lokaties voor zonnepanelen, zoals daken van boerenschuren, in trek bij energiebedrijven. Zie hier de blog van een ervaringsdeskundige. Boeren krijgen de schuur zelfs aangeboden als ze de opbrengst van de panelen verpanden. Zoals uit de commentaren blijkt begint dit nu ook in Hongarije… waar blijft Portugal? Het is het wel een kwestie van opletten.

Megastallen, Naast vergunningen ook “gunnen” belangrijk

Een tijdje terug was ik op de Europese Eemland Conferentie in Bunschoten. Het thema was “Veelzijdig Platteland”. Dit is de huidige gospel in het legertje beleidsmakers en adviseurs in landbouw- en plattelandskringen in Nederland: produceren voor de (massa)markt is uit, verbreding is in. Er wordt heel hard een professionaliseringsslag gemaakt in de verbreding, en daarmee de (nodige) slag richting serieus rendement. Volgens de meeste aanwezigen wordt de vraag naar “voedsel met karakter”, lokaal geproduceerd, écht serieus groter. Ik miste een beetje de economische studies die dit onderbouwen.

Na twee dagen veel te hebben gehoord over boerderijeducatie, zorgboerderijen, allerlei vormen van vermaak of ontspanning op het platteland en over ketenverkorting (van boer naar consument) was ik blij dat ik op de laatste dag ook nog iets kon horen wat met gangbare landbouw te maken had.

“Bouwen in het landschap”, het kan ook anders, ging over hoe (mega)stallen gebouwd kunnen worden, zonder op veel tegenstand van buren en andere betrokkenen te stuiten. De case studies gingen over melkvee. Er werden een aantal prachtige stallen getoond, die passen in het landschap. En ook minder geslaagde.

De Provincie Groningen gebruikt “keukentafelgesprekken”, waarbij alle autoriteiten en het welstandscommittee de boerderij bezoeken. De ondernemer(s) in kwestie lichten hun plan toe en ter plaatse wordt het plan verder ontwikkeld. Vaak werd tot aanpassingen besloten, ook erfbeplanting maakt veel verschil. Sinds de keukentafelgesprekken verloopt de procedure sneller en soepeler. De boeren zijn vaak wel extra geld voor aanpassingen kwijt, maar meestal is dat niet meer dan 1% van de investering. Allen, en vooral ook de boeren zelf, zijn uiteindelijk trots op het resultaat.

Belangrijkste conclusie was:

Alle bedrijven krijgen in toenemende mate te maken met botsende belangen. Ook gangbare landbouwbedrijven zullen goede antennes voor de omgeving moeten hebben. Boerderijen moeten niet alleen vergunningen zien te krijgen, het moet hen vooral “gegund” worden om te kunnen opereren. Je moet goodwill hebben, anders lukt het niet.

Ik probeerde even om de keukentafelprocedure voor te stellen voor onze situatie in Portugal. Ik heb laatst weer eens gebeld met de autoriteit die de “vergunning voor rundvee bedrijven” (verplicht per einde dit jaar) moet gaan afgeven. Ze hebben zelf nog geen idee van de procedure. Ook al is er een soort van “beleid”, dan nog is het volstrekt niet uitgewerkt naar de lokale vergunningen. Ook ambtenaren weten niet hoe deze trajecten aan te pakken. Als het al duidelijk is wie welke licenties kan afgeven, wie wát beslist, dan nog zijn uitgangsposities niet gearticuleerd. Kortom, bepaald anders dan in Groningen. Maar toch. Zo bekeken is een keukentafel gesprek op initiatief van de boer, met de lokale autoriteiten en betrokkenen, misschien nog niet zo’n gek idee.

Er werden ook drie mogelijke toekomst scenarios toegelicht voor melkveehouders: gespecialiseerde grootschalige produktie, maatschappelijke zuivelproduktie en natuurmelk. zie hier meer

In de groepsdiscussie kwam het volgende aan bod:

-de trend dat koeienstallen veel opener zijn dan voorheen. Waar gaat dit heen? Als ligruimte uitstekend gedraineerd zou zijn, is een verharde ondergrond (waar mest afgevoerd wordt) met wat bomen voor schaduw en beschutting wellicht niet ook voldoende?

-de verrommeling van het nederlandse landschap, waar sommige boerderijen aan bijdragen. Fietsers storen zich aan de kleur van het plastic van ronde balen. Er werd opgemerkt dat dit niet specifiek grote bedrijven betreft.

- licht vervuiling doordat het stallicht de hele nacht aan is is ook een ergernis. Het wordt beter getolereerd als voor groen licht gekozen wordt. Bovendien beloven LEDs en speciale lampen die het licht niet verstrooien ook verbetering.

Markt voor co-vergistings produkten verandert snel

(foto: riool inspectie, van de site van PJS services)

zie hier de portugese versie van dit bericht | veja aqui a versâo em português deste artigo

“Wilt u een heleboel rest-vetten, om te vergisten?”

vroeg vanmiddag iemand mij aan de telefoon. Het bleek te gaan om Monique de Roodt van Power Jet Services uit de Algarve. Dit bedrijf onderhoudt en inspecteert rioleringen, bijvoorbeeld van bedrijven. Op de afwatering van veel van de klanten van Power Jet Services, zoals bijvoorbeeld van horeca- en instellingskeukens, zitten vetafscheiders. Power Jet Services haalt het afgescheiden vet op bij deze bedrijven. Het is lage kwaliteit vet, en kan dus niet hergebruikt worden, het kan echter wel prima dienen als co-vergistingsprodukt. Het vet is energierijk en doet wonderen voor de energieopbrengst van vergisters. Power Jet Services krijgt te maken met strengere regelgeving, en zoekt dringend een verantwoorde verwerkingsmogelijkheid voor de rest-vetten. Monique is nederlandse, en vergisting is in Nederland de gebruikelijke oplossing, dus ging ze op zoek naar mestvergisters in Portugal en zo kwam ze -via Google- op De Kennisclub.

De lezers van de Kennisclub hebben grote melkveebedrijven (200-1000 dieren) waar in veel gevallen het vee het hele jaar rond op stal staat. Er worden grote hoeveelheden rundermest (drijfmest of vaste potstalmest) geproduceerd en tijdelijk opgeslagen. Er is geen mestprobleem, omdat de mest -uitgereden op het land- een prima toepassing krijgt. Door strenger wordende milieu wetgeving zijn er wel wat afgeleide problemen. Wil een melkveehouder klaar zijn voor de toekomst dan zijn nogal wat investeringen voor verantwoorde opslag en verwerking van mest nodig.

Met de hoger wordende energieprijzen en gezien de populariteit van vergisting voor energie in met name Nederland en Duitsland lag het voor de hand de aantrekkelijkheid van een mestvergister in Portugal eens te bekijken. Mark Berends van de HAS in Wageningen deed begin dit jaar voor ons een haalbaarheidsstudie voor een mestvergister. Hij bekeek de situatie zowel voor ons eigen melkveebedrijf, als voor een fictief bedrijf van 500 koeien met een tuinbouwkas die de rest-warmte (tegen betaling) afnam. Uit Mark’s studie bleek dat hier in Portugal de energiemarkt, de afnemers van restwarmte, de onderlinge afstanden, de subsidies en de beschikbaarheid van co-vergistings produkten zodanig zijn dat een vergister hier (nog) niet uit kan.

Ik kan Power Jet Services dus niet helpen; ik heb geen vergister, en ook geen plannen er een te bouwen. Ik vond het wel een leuk telefoontje en voor mij toont het een aantal dingen aan:

-de “markt” rond co-vergistingsprodukten verandert snel, prijzen kunnen binnen korte termijn sterk veranderen (en in sommige gevallen kunnen kosten voor verantwoorde verwerking worden doorberekend aan de klant)

-het werkt om op Internet te praten over kansen die je ziet; nieuwe samenwerkingen of voorbeelden vanuit andere landen. Als je vindbaar en adresseerbaar bent, nodig je nieuwe samenwerkingen uit.

Blijft over de vraag: wie ziet brood in mest met vet?